woensdag 4 september 2013

Farceren

Vorige week kocht ik de zomereditie van het populair-wetenschappelijke tijdschrift Psychologie Magazine. Toen ik het blad uit had was er aan de andere kant van dit kantelnummer nog 20 bladzijden vol testen gereserveerd – omdat het testgedeelte op de site altijd zo populair is, stond erbij.
Er was een tijd dat ik iedere test die mij onder ogen kwam ook maakte. Ben jij een twijfelaar?, Ben je een goede vriendin?, De grote flirttest: alsof pakweg tien zéér algemene vragen met nog doorzichtigere antwoorden werkelijk inzicht zouden kunnen geven in mijn psyche. Het enige waar ze, gezien de Fancy- leeftijd die ik toen had en de bron van de test - diezelfde Fancy - werkelijk antwoord op gaven was de vraag of ik een onzekere doch licht narcistische puber was die veel bevestiging nodig had. (Ja, dat gáát samen – waarom zou ik de test anders maken?)

Een voorbeeld. De vraag:

Je bent op een date die je niet heel erg ziet zitten. Eigenlijk wil je het liefst snel naar huis. Wat doe je?

A) Je speelt open kaart, probeert er het beste van te maken en gaat als vrienden uit elkaar.
B) Je krabt in je kruis, gaapt, boert, peutert tussen je tanden en laat een harde scheet in de hoop dat hij op je afknapt.
C) Je krijgt plotseling een ontzettende hoestaanval en haast je naar de damestoiletten, waar je via het WC-raam ontsnapt. Je jas haal je morgen wel op.

Wat zou u doen als u zestien jaar was, met een hypofyse vol amok? Ik was toen niet zo'n veeldater als nu, maar sindsdien zijn er dates geweest waar ik zonder twijfel optie C had gekozen en mijn jas niet eens was komen ophalen. Zelfs nu ik in de twintig ben klinkt de eerste optie het meest volwassen maar tegelijkertijd het lompst (Luister kerel, ik wind er geen doekjes om: ik vind je niet heet, maar drink gerust je bier op...) en is optie B 'geen optie', omdat het niet hoeven aankijken van het conflict me de slechte indruk niet waard is (want ik ben Verantwoordelijk...).
Je manipuleert de uitslag zogezegd al zonder het te willen. Het resultaat zal dan ook leiden naar de persoonlijkheid die je graag wilt belichamen, in plaats van de persoonlijkheid die je, in Fancy-kleine lijnen, hebt. Waarmee ik maar wil zeggen: zo'n 'test' is eigenlijk niet eens oprecht te maken, in beide opzichten.

Maar voor Psychologie Magazine ligt dat anders. Daar doen ze zelfs aan het omdraaien van testuitslag, zodat je niet het antwoord met het gewenst aantal punten kunt gokken. Het aantal vragen is groter en de uitkomsten genuanceerder. De testen zijn niet bedacht door stagiaires met teveel tijd en omgekeerd evenredig weinig datingervaring. (Zeg nou zelf: wie is er ooit door een WC-raam ontsnapt? Spin City, much?) In tegendeel: ze zijn gemaakt door prominente, zij het veelal Amerikaanse maar daarom wellicht nog geloofwaardigere heren (!) van de wetenschap – van middelbare leeftijd. En men mag van lezers verwachten dat ze de uitslag niet al te letterlijk op zichzelf betrekken, want het lezerspubliek van PM heeft enige zelfkennis en is bereid tot afstand nemen. (Of valt dat onder zelfontkenning?)

Heb ik de laatste twintig pagina's overgeslagen? Nee, want ik heb er voor betaald. (Ik ben, meer dan gemiddeld, een Hollander.) Waar ik werkelijk een test over zou willen maken, is wat zo'n uitslag met je doet, en beter, wat jij met de uitslag doet. Als de uitslag tegenvalt vind ik dat namelijk niet leuk. Nou, en ik zou weleens willen weten wat het effect dáárvan zegt over mijn persoonlijkheid. Test away, Mr middle aged academic America. Welke rij hokjes moet er worden gekleurd?

Geen opmerkingen:

Een reactie posten